Tìm hiểu văn hóa Thổ dân Úc ở Melbourne

Thổ dân Úc không chỉ sống ở vùng sa mạc và phía Bắc Úc. Các bộ lạc Thổ dân từng sống rải rác trên nhiều vùng của nước Úc và bạn có thể tìm hiểu về văn hóa, cuộc sống của họ trong một chuyến dạo chơi đặc biệt tại Vườn Bách Thảo Hoàng gia ở Melbourne

Melbourne là thành phố lớn thứ hai của Úc và bên cạnh những tòa cao ốc, sân vận động, cửa hàng và quán cà phê thì nơi đây cũng ẩn chứa những nét văn hóa Thổ dân Úc đặc sắc. Một trong những nơi bạn có thể tìm hiểu về ý nghĩa và giá trị của văn hóa Thổ dân Úc ở Melbourne là tại Vườn Bách Thảo Hoàng gia – Royal Botanic Gardens.
Những người tham gia có cơ hội được xem nghi lễ xông khói truyền thống trong một phần chương trình tham quan Vườn Bách Thảo Hoàng gia tại Melbourne. (ABC: Caroline Lafargue)

Vườn Bách Thảo Hoàng gia thuộc vùng đất Boonwurrung hay Bunurong của người Thổ dân. Bộ lạc này là một phần của nước Kulin, có lãnh thổ gồm Melbourne và những khu phụ cận.

“Có khoảng 500 người sống tại vùng Boonwurrung trước khi những người Châu Âu đến đây sinh sống, như vậy có khoảng 9 đến 10 thị tộc”, Benjamin Church, người phụ trách chương trình Thổ dân tại Vườn Bách Thảo Hoàng gia cho biết.

Benjamin là một truyền nhân của Gunditjmara, một nước Thổ dân khác nằm ở phía Tây của bang Victoria.

Benjamin mỗi ngày hướng dẫn cho những nhóm khách du lịch đi tham quan vườn bách thảo và giới thiệu cho họ về các loại cây cỏ mà Thổ dân trong vùng này từng và hiện vẫn dùng làm thức ăn, công cụ và thuốc chữa bệnh.

Trong khu vườn này, bạn có thể tìm thấy những loại cà chua dại, cây lomandra longifolias (được lấy lá để dùng trong đan lát); banksias (loại hoa có mật được dùng làm nước giải khát); và những cây bản địa mà cộng đồng thổ dân ở đây thu hoạch và sử dụng.

“Thông điệp mà tôi muốn gửi gắm qua chuyến đi tảo bộ này là về tầm quan trọng của đất đai và đất nước đối với một người Thổ dân,” Benjamin nói. 

“Chúng tôi xem đất là nguồn cung cấp cho chúng tôi – Đất Mẹ, chúng tôi không thấy rằng bản thân chúng tôi là những chủ đất, mà là người bảo hộ cho mảnh đất này. Chúng tôi thuộc về mảnh đất này, không phải ngược lại, mảnh đất không thuộc về chúng tôi.”

Trước khi những người Châu Âu đến định cư, Melbourne là mảnh đất của sự trù phú

Melbourne đã thay đổi rất nhiều trong những thế kỷ gần đây và du khách phải dùng trí tưởng tượng của mình để có thể hình dung thành phố phát triển này từng là khu đồng cỏ và rừng trải dài với nguồn thực phẩm trù phú như trong lời kể của Benjamin. May mắn rằng tại Vườn Bách Thảo Hoàng gia, thực vật khá khác biệt với những nơi còn lại của thành phố. Phong cảnh ở đây được giữ tương đối giống với thời gian mà những người Boonwurrung là những cư dân duy nhất trong khu vực.

“Khu vực này là một điểm săn bắn quan trọng, đặc biệt là vì nó là những khu bãi cỏ rộng mở, những nơi như vậy thường thu hút những động vật hoang dã,” Benjamin nói. “Vì thế đàn ông thường đi câu cá ở kia, bên cạnh hồ, nhưng cũng săn những loài thú lớn, như đà điểu Úc, wallabie, kangaroo, quanh khu bãi cỏ.”

“Nhưng nơi này cũng rất quan trọng đối với những công việc của phụ nữ, họ thu lượm thức ăn, dệt rổ cá, rổ lươn bằng các sợi khác nhau.”

“Theo truyền thống, nước Boonwurrung được xem là một điểm gặp gỡ quan trọng và cũng là một nơi để kiếm thực phẩm và cắm trại theo mùa.” 

Benjamin Church giải thích về các công cụ của người Boonwurrung. (ABC: Caroline Lafargue)
Benjamin Church giải thích về các công cụ của người Boonwurrung. (ABC: Caroline Lafargue)

Những khó khăn khi giới thiệu văn hóa Boonwurrung cho người Úc và khách quốc tế

Một phần trong chương trình, Benjamin giới thiệu cho mọi người những công cụ và vũ khí mà người Boonwurrung từng sử dụng – trong đó có boomerang và một bản đồ của cộng đồng Thổ dân với thông tin chi tiết của hơn 500 bộ lạc trên toàn nước Úc.

“Tôi hi vọng mọi người khi ra về sau chuyến thăm sẽ có thêm chút kiến thức về những người dân địa phương và tôi hi vọng nó sẽ là nguồn cảm hứng để họ nghiên cứu thêm về văn hóa Thổ dân,” Benjamin nói. “ Ngay cả những người dân Melbourne cũng không thật sự hiểu về cuộc sống của những Thổ dân truyền thống từng sinh sống tại khu vực này. Vì thế luôn có đôi chút khó khăn.”

Benjamin thường phải đối diện với những định kiến đã có từ lâu mà những du khách luôn có trong đầu như Thổ dân là những người “ở trần, đi lang thang, sống ở vùng hoang mạc đỏ của Úc.”

“Tôi thường cố gắng xóa bỏ nó và nói nhiều về những thứ thuộc địa phương, về người Boonwurrung, từng sống ở đây, tại một khu vực với những nguồn thực phẩm khác biệt,” Benjamin nói. “Tôi cố gắng mở rộng cái nhìn của mọi người hơn.”

Và cách tiếp cận của anh có vẻ có hiệu quả với nhiều người đền từ nhiều quốc gia khác nhau tham gia chương trình và muốn tìm hiểu về văn hóa Thổ dân.

“Đây là lần đầu tiên tôi đến Australia,” Philip Ettman, một du khách người Đức sống ở New Zealand nói. “Văn hóa Thổ dân luôn rất gợi tò mò vì họ nói về nguồn gốc của đất nước và sự kết nối với mảnh đất. Chương trình này là một phần giới thiệu mở rộng và tôi sẽ cố gắng tìm hiểu thêm.”

Nguồn: Australia Plus

Facebook Comments

Tìm hiểu văn hóa Thổ dân Úc ở Melbourne
Đánh giá bài viết

Recommended For You

About the Author: Bảo Ngọc - Báo Úc